Khám phá tác dụng của kháng sinh – 5 loại tốt nhất cho bé

Tác dụng của kháng sinh là gì?Nhiều bậc phụ huynh thường có thói quen sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ mỗi khi trẻ bị cảm, sốt,…Tuy nhiên, việc này không phải lúc nào cũng là sự lựa chọn đúng. Sử dụng thuốc không các cách sẽ tạo điều kiện gây ra nhiều tác nhận có hại đến sức khỏe của trẻ nhỏ. Hãy cùng Mệ Đoan tìm hiểu các tác dụng của thuốc kháng sinh dành cho trẻ

Kháng sinh là gì?

tac-dung-cua-khang-sinh
Kháng sinh là gì?

Kháng sinh là những hợp chất có khả năng ngăn chặn sự phát triển và tiêu diệt vi khuẩn, nấm,….Tác dụng của thuốc kháng sinh được sử dụng để kiểm soát và loại bỏ các vi sinh vật này một cách toàn diện. Hiện nay, thuốc kháng sinh được sản xuất thông qua các quy trình tổng hợp hoặc bán tổng hợp từ các chất hóa học.Việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ đúng liều lượng và chỉ dùng khi cần thiết.

Những loại thuốc có tác dụng của kháng sinh tốt cho bé

Penicillin (amoxicillin và penicillin G)

Tác dụng của thuốc kháng sinh Penicillin là loại kháng sinh thường được dùng trong điều trị các bệnh như viêm xoang, viêm tai giữa, thường do các vi khuẩn gây ra. Liều lượng thông thường được phép sử dụng của loại này là từ 50mg-100mg/kg/ngày và chia thành 2 đến 3 lần sử dụng trong khoảng 10 ngày.

Thuốc ức chế beta-Lactamase (Augmentin)

Tác dụng của kháng sinh nhóm này cũng được sử dụng trong các trường hợp viêm tai giữa phức tạp, viêm phổi, viêm xoang nặng do nhiễm khuẩn trong hệ hô hấp. Liều lượng dùng thường từ 50mg-90mg/kg/ngày, chia thành 2 đến 3 lần tính theo liều sử dụng của amoxicillin.

Cephalosporin (Cefdinir, ceftibuten…)

Tác dụng của kháng sinh Cephalosporin dùng để chống các vấn đề liên quan đến nhiễm đường hô hấp, nhiễm đường tiết niệu, nhiễm khuẩn các mô mềm và được dùng để phòng tình trạng nhiễm khuẩn trong và sau khi phẫu thuật. Kháng sinh này được sử dụng điều trị bệnh viêm màng não, viêm màng trong tim,….

Macrolid (azithromycin và erythromycin)

Nhóm kháng sinh này gồm các loại thuốc kháng sinh như: erythromycin, azithromycin,… Tác dụng của kháng sinh này sẽ tiêu diệt và ngăn chặn sử phát triển của nhiều loại vi khuẩn. Thường được sử dụng trong những trường hợp mà vi khuẩn đã phản ứng với Penicillin mà không có hiệu quả hoặc khi vi khuẩn trở nên kháng lại Penicillin. Các loại thuốc kháng sinh này thường được chỉ định trong điều trị các bệnh như mụn trứng cá, nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm khuẩn da và mô mềm, nhiễm trùng răng, viêm họng, viêm xoang và nhiều trường hợp khác.

Thuốc Sulfate (trimethoprim + sulfamethoxazole)

Tác dụng của thuốc kháng sinh Sulfate  nằm trong nhóm thuốc thường được sử dụng điều trị các nhiễm trùng do tụ cầu và nhiễm trùng đường tiết niệu. Tuy nhiên, không nên sử dụng kháng sinh trong nhóm này một cách rộng rãi do có khả năng gây dị ứng cao và có nguy cơ gây hại đối với một số trẻ nhỏ có vấn đề về sức khỏe liên quan đến máu. Chính vì thế mà luôn cần sự chọn lựa các loại kháng sinh trong nhóm này an toàn và hiệu quả.

Tác hại của thuốc kháng sinh với trẻ em

Đối với các trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh tuyệt đối không được phép sử dụng thuốc kháng sinh bừa bãi khi mua thuốc cần có kê đơn của bác sĩ. Vì nếu sử dụng không đúng dễ dẫn đến các nguy cơ khó lường.

Loạn khuẩn đường ruột

Việc sử dụng kháng sinh là cách để tiêu diệt vi khuẩn nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu lạm dụng kháng sinh thông thường hoặc sử dụng quá liều lượng, kéo dài có thể không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà cả vi khuẩn có lợi cũng bị tiêu diệt. Đối với trẻ, hệ đường ruột của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện dẫn đến nguy cơ dễ bị rối loạn đường ruột, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn, và phát ban.

tac-dung-cua-khang-sinh
Kháng sinh làm loạn khuẩn đường ruột của trẻ

Nguy cơ mắc bệnh tự miễn đường ruột, dị ứng, hen suyễn

Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ có mối quan hệ mật thiết với hệ vi sinh có lợi trong đường ruột trẻ. Sự cân bằng của hệ sinh này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Việc lạm dụng kháng sinh có thể làm mất cân bằng này, gây ra các rối loạn hệ miễn dịch. Kết quả coa thể làm trẻ có nguy cơ cao mắc các bệnh hen suyễn, viêm mũi dị ứng, eczema hoặc các bệnh tự nhiễm như viêm đường ruột Crohn, celiac,…

Gây tổn thương gan, thận của trẻ do tác dụng thuốc kháng sinh mạnh

Sử dụng kháng sinh một cách lạm dụng có thể mang lại các tác dụng phụ nghiêm trọng cho trẻ em. Tùy thuộc vào cơ địa của trẻ, có thể gặp các tác dụng phụ như tiêu chảy, dị ứng và trong trường hợp nghiêm trọng nhất có thể sốc phản vệ. Một số loại kháng sinh có thể gây tổn thương cho gan, và khi sử dụng bệnh nhân có vấn đề về gan cần điều chỉnh liều lượng và kiểm soát chức năng gan trước sau khi sử dụng thuốc.

Kháng sinh thuộc nhóm quinolon có thể gây tổn thương cho mô sụn và không sử dụng cho trẻ dưới 18 tuổi, phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Một số kháng sinh đã được sử dụng phổ biến trước đây có thể gây ra các vấn đề suy tủy, điếc, suy thận,….Hiện này thì các loại kháng sinh này được hạn chế sử dụng và lưu thông.

Suy giảm hệ miễn dịch

Việc sử dụng kháng sinh thường xuyên cho trẻ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp. Nguyên nhân chính do hệ miễn dịch của trẻ vốn còn yếu và chưa hoàn thiện nên không có cơ hội phát triển mạnh mẽ khi tiếp xúc với vi khuẩn khi sử dụng kháng sinh quá thường xuyên. Nếu việc thực hiện điều trị không đúng cách, trẻ có thể vượt qua bệnh tật mặc dù hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh.

Tạo ra vi khuẩn siêu kháng thuốc

Việt Nam thường xuyên chịu ảnh hưởng của các biến đổi khí hậu đột ngột, làm tăng nguy cơ mắc bệnh về đường hô hấp ở trẻ em. Đa số các trường hợp bị viêm đường hô hấp do virus, không cần sử dụng kháng sinh để điều trị. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh thường có xu hướng tự mua kháng sinh về sử dụng cho trẻ mà không có sự hướng dẫn từ bác sĩ. Điều này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn kháng thuốc phát triển trong cơ thể. 

Việt Nam đã từng ghi nhận các trường hợp trẻ tử vong do nhiễm khuẩn E.Coli kháng thuốc. Cũng có nhiều trường hợp nhiễm siêu khuẩn kháng mọi loại kháng sinh, gây ra những thách thức lớn trong điều trị và để lại hậu quả nghiêm trọng cho trẻ và công đồng.

Một số loại kháng sinh chống chỉ định ở trẻ nhỏ 

Sau đây sẽ là một số loại kháng sinh chống chỉ định ở trẻ nhỏ bởi tác dụng của thuốc kháng sinh mạnh:

  • Nhóm Phenicol: Loại này có thể gây ức chế tủy xương, viêm thần kinh thị giác đối với trẻ sơ sinh và trẻ dưới 6 tháng tuổi.
  • Nhóm aminoglycosid: Gây độc cho thận, độc thính giác dẫn đến tình trạng điếc ở trẻ sơ sinh.
  • Nhóm Quinolon: Nếu sử dụng cho trẻ dưới 16 tuổi có thể tác động lên sự phát triển sụn tiếp hợp dẫn đến chiều cao kém phát triển.

Những lưu ý khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em

Kháng sinh có rất nhiều tác hại nghiêm trọng đối với trẻ em khi các phụ huynh sử dụng không đúng cách vì thế các bậc phụ huy cần lưu ý một số việc khi sử dụng kháng sinh cho trẻ nhỏ bởi các tác dụng của kháng sinh:

  • Tác dụng của thuốc kháng sinh chỉ nên dùng để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn và không phù hợp với việc với điều trị các bệnh nhiễm virus như cảm cúm, viêm mũi, viêm họng,…
  • Không được ngừng sử dụng thuốc đột ngột mà không có sử hướng dẫn của bác sĩ, ngay cả khi thấy trẻ khỏe hơn sau vài ngày sử dụng.
  • Cho bé uống thêm nước ép trái cây để duy trì lượng nước trong cơ thể và loại bỏ các chất độc hại trong thời gian điều trị kháng sinh.
tac-dung-cua-khang-sinh
Những lưu ý khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em
  • Không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh khi không có sự chỉ định của bác sĩ vì có thể dẫn đến quá liều.
  • Tác dụng của kháng sinh? Thuốc kháng sinh cũng có thể tác động đến vi khuẩn có lợi trong đường ruột, cùng với các vi khuẩn có hại khác. Vì thế cần bổ sung lợi khuẩn hoặc sữa chua để giữ cho vi khuẩn có lợi và chống tác dụng phụ với kháng sinh.
  • Trong quá trình điều trị cho bé nên cho bé ăn những món dễ tiêu, tránh  thực phẩm nhiều dầu mỡ và muối.
  • Tránh sử dụng các chế phẩm bổ sung sắt trong khi dung thuốc kháng sinh. Có thể tiếp tục sử dụng các chế phẩm bổ sung canxi và vitamin.