Dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ là gì? 7 biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là bệnh nguy hiểm, đặc biệt phổ biến vào mùa mưa, khi mật độ muỗi vằn tăng cao. Trẻ em là nhóm dễ mắc bệnh và dễ gặp biến chứng nếu không được chăm sóc đúng cách. 

Chính vì vậy, việc hiểu rõ dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ qua từng giai đoạn, phân biệt với sốt virus thông thường và nắm được cách chăm sóc phù hợp là điều rất quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ nắm trọn những kiến thức cần thiết để bảo vệ con an toàn trong mùa dịch.

Dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ qua từng giai đoạn

Việc theo dõi dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ dựa theo các mốc thời gian của bệnh sẽ giúp mẹ không bỏ sót những biểu hiện quan trọng. Bệnh thường trải qua ba giai đoạn với đặc trưng rất khác nhau.

Giai đoạn khởi phát (1–2 ngày đầu)

Trong giai đoạn đầu, dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ thường xuất hiện đột ngột với tình trạng sốt cao, có thể lên tới 39–40°C. Trẻ thường sốt liên tục, khó giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn. Nhiều bé cảm thấy mệt mỏi, quấy khóc, biếng ăn và mắt trông lờ đờ hơn bình thường. Một số trẻ xuất hiện cảm giác đau đầu hoặc đau nhức sau mắt do mạch máu bắt đầu phản ứng với virus dengue.

Điều quan trọng là giai đoạn này dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ dễ bị nhầm lẫn với sốt siêu vi thông thường. Vì vậy, cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ sốt quá cao, kéo dài hoặc kèm theo khó chịu nhiều hơn. Việc theo dõi nhiệt độ, thời điểm bắt đầu sốt và cách trẻ phản ứng với thuốc hạ sốt sẽ giúp mẹ có cái nhìn chính xác hơn.

Giai đoạn nguy hiểm (ngày 3–6 ngày)

Bước sang giai đoạn nguy hiểm, thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Đây là thời điểm mà trẻ có thể vẫn còn sốt hoặc đã bắt đầu hạ sốt, nhưng mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Khi virus dengue gây tổn thương thành mạch và làm tăng tính thấm mao mạch, huyết tương bắt đầu thoát ra khỏi lòng mạch, khiến cơ thể trẻ nhanh chóng rơi vào tình trạng mất dịch. Hậu quả là bụng có thể chướng lên, trẻ mệt lả, và nguy cơ biến chứng nặng xuất hiện trong 24–48 giờ.

Khi đi khám, bác sĩ có thể phát hiện các dấu hiệu như tràn dịch màng phổi, dịch ổ bụng, gan to hoặc mí mắt phù nhẹ. Nếu tổn thương mao mạch tiến triển mạnh, trẻ có thể rơi vào sốc do thoát huyết tương – một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh. Trẻ lúc này thường có biểu hiện bứt rứt, vật vã hoặc ngược lại là lơ mơ, tay chân lạnh, da tái ẩm, mạch nhanh và nhỏ, lượng nước tiểu giảm rõ rệt. Huyết áp có thể bị “kẹt”, với khoảng cách giữa huyết áp tối đa và tối thiểu rất hẹp, thậm chí tụt sâu hoặc không đo được.

Bên cạnh đó, dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ trong giai đoạn này có thể bao gồm xuất huyết dưới da, tạo thành những chấm đỏ hoặc mảng bầm ở cẳng chân, cánh tay, bụng hoặc hai bên sườn. Một số trẻ còn chảy máu mũi, chảy máu chân răng hoặc có máu trong nước tiểu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi trẻ bị sốt xuất huyết đều có biểu hiện xuất huyết rõ ràng. Có trường hợp trẻ hoàn toàn không có nốt xuất huyết nào nhưng vẫn đang ở giai đoạn nguy hiểm. Vì vậy, mẹ không thể chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài để đánh giá mức độ bệnh.

Xét nghiệm máu trong giai đoạn này thường cho thấy tiểu cầu hạ sâu, nhiều trẻ giảm dưới 100.000/mm³. Một số trường hợp nặng còn có rối loạn đông máu, khiến nguy cơ xuất huyết nội tạng tăng cao. Đây là thời điểm đòi hỏi theo dõi sát sao và xử trí kịp thời để tránh những biến chứng đe dọa tính mạng.

Giai đoạn hồi phục (sau ngày 6)

Khi qua giai đoạn nguy hiểm, dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ bắt đầu cải thiện dần. Trẻ biết uống nước nhiều hơn, tỉnh táo hơn và ăn uống khá hơn. Số lượng nước tiểu tăng lên chứng tỏ cơ thể đã dần phục hồi. Những nốt xuất huyết cũ cũng mờ dần và bé ít còn đau nhức cơ thể như trước.

Tuy nhiên, không vì vậy mà cha mẹ chủ quan. Một số trẻ mặc dù đã hết sốt nhưng cơ thể vẫn còn yếu, dễ gặp lại những khó chịu nếu không được chăm sóc đúng cách. Giai đoạn này, mẹ cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ và theo dõi bé thêm vài ngày nữa để đảm bảo không có bất kỳ biến chứng nào xuất hiện muộn.

Dấu hiệu phân biệt sốt xuất huyết và sốt virus thông thường

Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu sốt xuất huyết, việc đầu tiên cha mẹ cần làm là đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định chính xác mức độ bệnh. Phần lớn các trường hợp nhẹ sẽ được bác sĩ cho theo dõi ngoại trú tại nhà, nhưng quá trình chăm sóc phải tuân thủ hướng dẫn rất chặt chẽ để tránh bệnh chuyển nặng.

Trong giai đoạn trẻ còn sốt, nếu nhiệt độ vượt quá 39°C, cha mẹ có thể sử dụng paracetamol theo đúng liều lượng bác sĩ dặn, kết hợp nới lỏng quần áo và lau mát cho trẻ. Tuyệt đối tránh những thuốc hạ sốt có chứa ibuprofen hoặc aspirin vì các hoạt chất này dễ làm tăng nguy cơ chảy máu – rất nguy hiểm đối với trẻ đang bị sốt xuất huyết.

Bổ sung nước là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trẻ cần được uống nước đều đặn với lượng phù hợp, có thể xen kẽ giữa nước lọc, oresol pha đúng chuẩn hoặc các loại nước trái cây như cam, chanh, dừa để bù điện giải. Nếu trẻ còn bú mẹ, nên tăng cữ bú vì sữa mẹ cũng giúp giữ nước và cung cấp năng lượng nhẹ nhàng cho cơ thể. Bữa ăn của trẻ nên được chia nhỏ, chọn thực phẩm mềm, dễ tiêu và hạn chế hoàn toàn đồ uống hoặc thức ăn có màu đậm để tránh nhầm lẫn với tình trạng xuất huyết đường tiêu hóa.

Trong thời gian điều trị, trẻ cần được nghỉ ngơi tuyệt đối. Các hoạt động mạnh như chạy nhảy, leo trèo hay chơi đùa quá sức đều có thể khiến tình trạng xuất huyết thêm nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu trẻ nôn liên tục, bỏ bú, không chịu uống nước, hoặc trở nên lơ mơ – đây là những dấu hiệu cho thấy trẻ đang mất nước nhanh và cần được đưa đến bệnh viện ngay.

Ngoài ra, bố mẹ phải theo dõi sát những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như: trẻ đột ngột đau bụng dữ dội, nôn liên tục, tay chân lạnh nhưng thân người thì nóng, da ẩm và tím tái, chảy máu mũi hoặc chảy máu chân răng. Những biểu hiện này báo hiệu tình trạng bệnh đang diễn tiến nặng và trẻ cần được can thiệp y tế càng sớm càng tốt.

Biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết cho trẻ trong mùa dịch

Để bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc sốt xuất huyết, đặc biệt khi dịch bùng phát theo từng đợt, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp sau:

1. Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi

• Thường xuyên kiểm tra các khu vực có thể đọng nước như chậu hoa, máng nước, xô chậu, bình hoa, dụng cụ ngoài sân.
• Úp ngược các vật chứa nước không dùng đến để hạn chế muỗi vằn phát triển.

2. Giữ nhà cửa thông thoáng – sạch sẽ

• Dọn dẹp nơi ở, hạn chế góc tối ẩm – nơi muỗi dễ trú ngụ.
• Đóng cửa, dùng lưới chống muỗi ở cửa ra vào & cửa sổ.

3. Cho trẻ mặc quần áo dài tay

• Khi thời tiết cho phép, cho trẻ mặc quần áo sáng màu, dài tay để giảm nguy cơ muỗi đốt.
• Hạn chế cho trẻ chơi ở nơi có nhiều cây rậm hoặc khu vực ẩm thấp.

4. Cho trẻ ngủ màn cả ban ngày và ban đêm

• Muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết thường hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, nên việc ngủ màn vào cả hai thời điểm này là rất cần thiết.

5. Sử dụng quạt hoặc máy lạnh ở mức vừa phải

• Gió từ quạt giúp hạn chế muỗi đến gần trẻ.
• Máy lạnh giữ môi trường khô thoáng, giảm nơi trú của muỗi.

6. Kết hợp tinh dầu xua muỗi an toàn cho trẻ nhỏ

• Có thể nhỏ tinh dầu tràm/khuynh diệp vào nước tắm hoặc khuếch tán nhẹ trong phòng để tạo hương xua muỗi tự nhiên.
• Lưu ý dùng loại phù hợp cho trẻ nhỏ, không sử dụng tinh dầu nguyên chất trực tiếp lên da.

7. Sử dụng Cao đuổi muỗi Ola Papi – giải pháp an toàn cho trẻ sơ sinh & trẻ nhỏ

Cao đuổi muỗi Ola Papi giúp tạo lớp hương tự nhiên bảo vệ trẻ khỏi muỗi mà không chứa DEET, không cồn, phù hợp cho trẻ sơ sinh.

• Thoa một lớp mỏng lên tay chân trước khi ngủ hoặc trước khi ra ngoài.
• Thành phần tinh dầu tràm – sả chanh – vaseline giúp đuổi muỗi hiệu quả mà không gây kích ứng da.
• Có thể dùng cho cả những bé có da nhạy cảm hoặc dễ bị muỗi đốt sưng to.

Trong mùa cao điểm dịch bệnh, việc nắm rõ dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ qua từng giai đoạn thực sự rất cần thiết. Khi cha mẹ hiểu rõ cách nhận biết, phân biệt và chăm sóc trẻ đúng cách, nguy cơ biến chứng sẽ giảm đáng kể. 

Hãy luôn theo dõi sát sao những thay đổi nhỏ nhất của con, giữ môi trường sống sạch sẽ và đưa trẻ khám ngay khi thấy có dấu hiệu bất thường. Sự chủ động của phụ huynh chính là yếu tố then chốt giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ trong những thời điểm nhạy cảm này.

Thông tin liên hệ

Địa chỉ cửa hàng: 31 Phú Lộc 7, Phường Hoà Minh, Quận Liên Chiểu, Thành Phố Đà Nẵng
Số điện thoại: 098 450 51 52
Trang web: medoan.vn
Fanpage: Dược liệu thiên nhiên Mệ Đoan